Afyon'da Web Tasarım Firması Seçerken Sorulacak 10 Soru

Afyonkarahisar’da bir işletme web sitesi yaptırmaya karar verdiğinde önüne gelen teklifler birbirine şaşırtıcı derecede benzer: hepsi mobil uyumlu, hepsi hızlı, hepsi “Google’a uygun”. Fark, teklif kâğıdında değil, siteden iki yıl sonra ne kaldığında ortaya çıkıyor. Bu rehber, Afyon’daki işletme sahiplerinin web tasarım firması seçerken sorması gereken on soruyu ve her birinin arkasındaki gerekçeyi sıralıyor. Soruların çoğu teknik değil; cevaplarını anlamak için yazılım bilmeniz gerekmiyor.

1. Alan adı ve barındırma kimin adına açılacak?

En önemli soru bu ve en az sorulan soru da bu. Alan adı (benderreklam.com gibi) ve barındırma hesabı işletmenin kendi adına, işletmenin kendi e-posta adresiyle açılmalıdır. Firma bu hesaplara yönetici olarak eklenir, sahibi olmaz. Aksi düzende firmayla yollar ayrıldığında ya da firma faaliyetini bıraktığında site ortada kalır; yenileme ödemesi atlanan bir alan adı başkası tarafından alınabilir ve o adrese basılmış kartvizitler, araç giydirmeleri ve tabelalar boşa gider. Teklifte “alan adı ve hosting dahildir” ifadesi geçiyorsa, kimin adına kayıtlı olacağını yazılı olarak sorun.

2. Site hangi altyapıyla yapılacak, başka biri devralabilir mi?

Sitenin üzerine kurulduğu sistem iki türlü olabilir: yaygın, belgelenmiş, Afyon’da ve Türkiye’de pek çok firmanın bildiği bir altyapı; ya da yalnızca o firmanın geliştirdiği özel bir sistem. İkincisi kulağa daha “özel” gelse de sizi tek firmaya bağlar; bir gün değişiklik istediğinizde ya o firmanın fiyatını kabul edersiniz ya da siteyi sıfırdan yaptırırsınız. Sorulacak soru basit: “Yarın başka bir firmayla çalışmak istesem bu siteyi devralıp yönetebilir mi?” Cevap “evet, kolayca” değilse düşünün.

3. Daha önce yaptığınız bir siteyi telefonumdan açabilir miyim?

Hız ve mobil uyum teklif metninde değil, gerçek bir sitede görülür. Firmanın referans olarak gösterdiği iki üç siteyi kendi telefonunuzdan, mobil veriyle açın; ana sayfa üç saniyeden uzun sürüyorsa ya da kaydırırken takılıyorsa teklifteki “hızlı ve mobil uyumlu” cümlesi karşılıksızdır. Google’ın ücretsiz sayfa hızı ölçüm aracına referans sitelerin adresini yazmak da bir dakikalık iş. Afyon’daki müşterilerin büyük çoğunluğu siteye telefondan geliyor; sitemizin ziyaretçilerinin üçte ikisi mobil cihazdan, bu oran sektörde genel.

4. Metinleri ve görselleri kim hazırlayacak?

Web sitesi projelerinin en çok uzadığı yer tasarım değil içeriktir. “Metinleri ve fotoğrafları siz gönderin, biz yerleştirelim” modelinde iş işletme sahibine kalır ve çoğu zaman aylarca bekler; site ya yarım açılır ya da internetten kopyalanmış genel cümlelerle doldurulur. Firmaya sorun: hizmet sayfalarının metinlerini kim yazacak, işletmeye özel mi olacak, fotoğraf çekimi dahil mi? Bender Reklam’da site, grafik tasarım ve basılı işler aynı ekipte olduğu için içerik teklifin parçasıdır; bu, teslim tarihinin de gerçekçi olmasını sağlar. Sitede hangi sayfaların bulunması gerektiğini işletme web sitesi nasıl olmalı yazısında ayrıntılı anlattık.

5. Site teslim edildikten sonra güncelleme nasıl yapılacak?

Telefon numarası değişti, yeni bir ürün geldi, çalışma saatleri güncellendi: bu değişiklikleri kim, ne kadar sürede, hangi ücretle yapıyor? İyi bir düzende basit değişiklikleri kendiniz yapabileceğiniz bir yönetim paneli ve teslimde kısa bir eğitim olur; büyük değişiklikler için firmanın birim ücreti baştan bellidir. Bunu sormayan işletmelerin sitesi iki yıl sonra eski telefon numarasıyla yayında kalır ve bu, hiç site olmamasından daha kötü bir izlenim bırakır.

6. Google’da bulunmak için sitede ne yapılacak?

“SEO yaparız” cümlesi tek başına bir anlam taşımıyor. Somut sorular şunlar: her sayfanın başlığı ve açıklaması işletmeye ve Afyon’a göre mi yazılacak, Google İşletme Profili siteyle bağlanacak mı, site haritası Google’a bildirilecek mi, sayfalar hangi aramalarda görünmeyi hedefliyor? Bu soruların cevabı teklifte yer almıyorsa, site açıldığında Google’da yalnızca işletme adıyla bulunur; “afyon tabela” ya da “afyon matbaa” gibi aramalarda görünmez. Yerel bir işletme için en çok iş getiren aramalar bunlardır.

7. Güvenlik, yedek ve SSL kimin sorumluluğunda?

Adres çubuğundaki kilit işareti (SSL) artık standart; teklifte dahil olmalı ve yenilemesinin otomatik olduğu teyit edilmeli. Asıl soru yedekleme: site düzenli yedekleniyor mu, bir saldırı ya da hata durumunda kaç saat içinde geri dönülüyor? Afyon’da daha önce başka firmaların yaptığı siteleri devraldığımızda en sık karşılaştığımız durum, yıllardır güncellenmemiş bir altyapının üzerine yerleşmiş zararlı yazılımdır; site görünürde çalışır ama Google’da başka sayfalara yönlendirme yapar. Düzenli güncelleme ve yedek, teklifin parçası olmalıdır.

8. KVKK ve çerez tarafı hazır mı?

İletişim formu olan her site kişisel veri toplar ve bu, aydınlatma metni gerektirir. Formun nereye gittiği, verinin ne kadar saklandığı ve sitede bir KVKK aydınlatma metninin bulunup bulunmadığı sorulmalıdır. Kullanıcıyı izleyen çerezler kullanılıyorsa çerez bildirimi de gerekir. Bunlar sonradan eklenebilir ama baştan planlanırsa form ve metinler birbirine uyumlu çıkar; sonradan eklenen metinler genellikle siteyle ilgisiz, internetten kopyalanmış şablonlardır.

9. Sözleşmede neler yazıyor: revizyon, süre, teslim?

Tasarımda kaç tur düzeltme hakkınız var, teslim tarihi neye bağlı, ödeme planı nasıl? Bu üçü yazılı değilse anlaşmazlık neredeyse kesindir. Özellikle teslim tarihinin “içerik teslim edildikten sonra X hafta” biçiminde tanımlanması iki tarafı da korur: içerik gecikirse süre işletmede, gecikmezse süre firmadadır. Revizyon sayısının sınırsız olduğunu söyleyen tekliflere de temkinli yaklaşın; sınırsız revizyon pratikte ya hiç bitmeyen bir proje ya da sonradan çıkan ek faturadır.

10. Fiyatı ne belirliyor, neden bu kadar?

İki teklif arasında birkaç kat fark olabiliyor ve bu her zaman birinin pahalı, diğerinin ucuz olduğu anlamına gelmiyor. Fiyatı belirleyen kalemler bellidir: sayfa sayısı, içeriğin kim tarafından hazırlandığı, fotoğraf çekimi, çok dilli olup olmadığı, randevu ya da sipariş gibi özel işlevler, teslim sonrası bakım kapsamı. Düşük teklifte genellikle içerik, bakım ve alan adı sahipliği dışarıda kalır; yüksek teklifte ise işletmenin ihtiyaç duymadığı işlevler olabilir. Doğru soru “kaç lira” değil, “bu fiyata hangi kalemler dahil, hangileri değil” sorusudur. Afyon web tasarım sayfasında maliyeti belirleyen kalemleri madde madde açıkladık.

Afyon’daki işletmeler için birkaç yerel not

Afyonkarahisar’da site yaptıran işletmelerin önemli bir kısmı termal oteller, mermer ve gıda üreticileri ile ilçelerdeki hizmet işletmeleridir. Otel ve üretici siteleri için çok dilli yapı ve ürün kataloğu baştan düşünülmeli; Sandıklı, Bolvadin, Dinar ya da Emirdağ’daki bir hizmet işletmesi içinse sitenin Google İşletme Profili ile bağlı olması ve ilçe adının sayfalarda doğru geçmesi, çoğu zaman sitenin kendisinden daha fazla müşteri getirir. Bir reklam firmasıyla çalışmanın avantajı burada ortaya çıkıyor: site, tabela, kartvizit ve sosyal medya tek elden yürüdüğünde kurumsal kimlik her yerde aynı çıkar, telefon numarası ve adres her kanalda tutarlı olur. Afyon’da reklam firması seçerken dikkat edilecekleri de ayrı bir rehberde topladık.

Bu on soruyu teklif aşamasında soran bir işletme, çoğu zaman en ucuz teklifi değil, iki yıl sonra hâlâ çalışan siteyi seçer. Mevcut sitenizin hızını ve Google’daki durumunu birlikte ölçmek isterseniz, ilk görüşmeyi Afyon merkezdeki ofisimizde ya da işletmenizde yüz yüze yapıyoruz; görüşmenin ve ölçümün bir bedeli yok.