Afyon Çatı Tabelası

Afyon’da çatı tabelası için izin gerekir mi?

Çatı tabelası, binanın en üst kotuna yerleştirildiği için hem imar hem de ilan ve reklam mevzuatının kapsamına girer. Afyonkarahisar Belediyesi sınırlarında çatıya konulan ticari tabelalarda ilan ve reklam vergisi beyanı verilir, tabelanın ölçüsü ve cephedeki konumu için ayrıca izin süreci işler. Başvuruda genellikle binanın cephe fotoğrafı, tabelanın ölçülü teknik çizimi, konstrüksiyonun bağlantı detayı ve kat maliklerinden alınmış muvafakat istenir. Kat mülkiyetine tabi binalarda çatı ortak alan sayıldığı için yönetim kararı ya da malik muvafakati çoğu zaman en uzun süren adımdır.

Belediye tarafındaki değerlendirme, dosya eksiksizse ortalama bir ile üç hafta arasında sonuçlanır. Sanayi bölgelerinde ve organize sanayi içindeki yapılarda süreç daha kısadır; tarihi doku içindeki sokaklarda ise koruma kurulu görüşü gerekebilir. Biz teknik çizimi, ölçü tablosunu ve konstrüksiyon detayını hazırlayıp size teslim ediyoruz, başvuruyu işletme sahibi olarak siz veriyorsunuz. İzin çıkmadan üretime başlamamak, ölçü değişikliği ihtimaline karşı en güvenli yoldur.

Çatı tabelası rüzgâr yüküne nasıl dayanır?

Çatı tabelasının en kritik mühendislik kalemi rüzgâr yüküdür, çünkü tabela yüksekte ve rüzgâra tamamen açık bir yüzeydir. Türkiye’de rüzgâr yükü hesapları TS EN 1991-1-4 esaslarına göre yapılır; Afyonkarahisar İç Ege ile İç Anadolu geçişinde yer aldığı için hesaplarda genellikle 28-33 m/sn aralığında bir referans rüzgâr hızı kullanılır. Tabela yüzeyi büyüdükçe rüzgârın oluşturduğu itme kuvveti doğrusal değil, hızın karesiyle orantılı biçimde artar; bu nedenle 12 metrekarelik bir çatı tabelası, 6 metrekarelik bir tabelanın taşıyıcı açısından iki katı değil çok daha fazlası demektir.

Çözüm yüzeyi kalınlaştırmak değil, taşıyıcıyı doğru kurmaktır: kutu profil kesiti, ayak sayısı, çapraz bağlantılar ve çatı betonarmesine yapılan ankraj bu yükü karşılar. Rüzgârın tabelanın arkasından geçebilmesi için panel araları bırakmak veya delikli yüzey kullanmak da yükü belirgin şekilde düşürür. Kar yükü ise tabelanın üst kenarındaki yatay yüzeylerde ayrıca hesaba katılır. Bu değerlendirmeyi keşif sırasında binanın yüksekliğine ve konumuna göre yapıp taşıyıcı detayını ona göre çiziyoruz.

Çatı tabelası konstrüksiyonunda hangi malzemeler kullanılır?

Çatı tabelasında görünen kısım yüzeydir ama ömrü belirleyen kısım arkadaki iskelettir. Taşıyıcı sistem çoğunlukla galvaniz kutu profilden kurulur; küçük ölçülerde 40x40x2 milimetre, orta ölçülerde 50x50x3 milimetre, geniş açıklıklı tabelalarda ise 60x60x3 milimetre kesitler kullanılır. Kaynak sonrası kesim noktalarındaki galvaniz kaybı çinko bazlı astarla kapatılmazsa korozyon tam o noktalardan başlar; Afyon’un kışın sık donan ve gündüz çözülen ikliminde bu ayrıntı önemlidir.

Ayaklar çatı betonarmesine kimyasal dübel veya çelik ankraj ile bağlanır, bağlantı plakalarının altına neopren conta konur ve delikler poliüretan esaslı mastikle izole edilir. Elektrik hattı yüzeyin dışından değil profilin içinden çekilir; böylece kablo hem güneşten hem de mekanik zorlanmadan korunur. Yüzeyde alüminyum kompozit panel, alüminyum sac veya pleksiglas kullanılır. Kompozit panelin dış cephe sınıfı olması, yani PVDF boyalı olması güneş altında renk atmayı geciktirir.

Yüzey malzemesi seçimi

Alüminyum kompozit panel, 3 ve 4 milimetre kalınlıklarda üretilir ve çatı tabelalarında en yaygın yüzeydir. Işıklı uygulamalarda panel oyularak harfler açılır, arkasına 3 milimetre opal pleksi konur. Işıksız uygulamalarda ise yüzeye doğrudan folyo kesim veya baskı yapılır. Panel seçimini kompozit tabela uygulamalarındaki ile aynı mantıkla, cephe rengine ve güneş alma yönüne göre yapıyoruz.

Aydınlatma tipi

Çatı tabelalarında aydınlatma ya panelin içinden ya da öne konumlandırılmış projektörlerden gelir. İçten aydınlatmada en az IP65 sınıfı LED modül kullanılır; çatı kotu yağmura ve neme cephe kotundan daha açık olduğu için IP sınıfını düşürmek erken arıza demektir. Projektörlü aydınlatmada ise ışığın komşu binaların penceresine düşmemesi için açı ayarı yapılır. Aydınlatma detaylarını Afyon ışıklı tabela sayfasında daha ayrıntılı anlattık.

Çatı tabelası mı totem mi, hangisi daha uygun?

Bu iki ürün aynı işi yapmaz. Çatı tabelası mevcut bir binanın üstünde yükselir, uzaktan ve yukarıdan görünür; şehir içinde ana arter üzerindeki oteller, iş hanları, fabrikalar ve büyük mağazalar için mantıklıdır çünkü binanın kendisi zaten bir referans noktasıdır. Totem ise zemine oturan bağımsız bir yapıdır ve sürücüyü yol seviyesinde karşılar; yol kenarındaki akaryakıt istasyonları, oto galerileri, marketler ve sanayi sitelerinde daha doğru sonuç verir çünkü aracı yavaşlatan mesafede okunur. Karar verirken şu soruyu sormak yeterli olur: müşteriniz size uzaktan yön bularak mı geliyor, yoksa yolun kenarında sizi görüp mü duruyor? Uzaktan yön bulma söz konusuysa çatı tabelası, anlık fark edilme söz konusuysa totem tabela öne çıkar.

• Çatı tabelası: bina zaten biliniyorsa ve uzaktan referans noktası olarak kullanılıyorsa
• Totem: müşteri yol üzerinde seyir hâlindeyken fark edilmek gerekiyorsa
• İkisi birlikte: geniş tesislerde marka çatıda taşınır, giriş yönlendirmesini totem üstlenir

Bazı işletmelerde bu son kombinasyon en doğru sonucu verir; çatı tabelası markayı, totem ise girişi işaret eder. Keşifte bina konumunu ve yaklaşım yönünü birlikte değerlendirip hangisinin gerçekten iş göreceğini söylüyoruz.

Çatı tabelası fiyatını hangi kalemler belirler?

Çatı tabelasında fiyatı belirleyen kalemler, cephe tabelalarından farklıdır çünkü maliyetin önemli bir bölümü görünmeyen tarafta oluşur. Birinci kalem taşıyıcı konstrüksiyondur: profil kesiti, toplam metraj, ayak sayısı ve çapraz bağlantı miktarı doğrudan çelik ağırlığını belirler. İkinci kalem yüzey alanıdır; metrekare arttıkça hem panel hem de aydınlatma modülü sayısı artar. Üçüncü kalem aydınlatma tipidir: içten LED aydınlatma ile projektörlü aydınlatma arasında hem malzeme hem de elektrik altyapısı farkı vardır.

Dördüncü ve çoğu zaman gözden kaçan kalem montaj koşullarıdır; binanın yüksekliği, vinç ya da sepetli araç ihtiyacı, çatıya malzeme çıkarma imkânı ve caddenin trafiğe kapatılması gerekip gerekmediği maliyeti değiştirir. Beşinci kalem ise izin sürecidir. Bender Reklam bu kalemleri ücretsiz keşifte yerinde değerlendirip teklifte ayrı ayrı gösteriyor; böylece nereye ne ödediğinizi bilirsiniz.

Montaj günü nasıl geçer?

Montaj, hazırlığı iyi yapılmış bir çatı tabelasında tek güne sığar. Sabah önce çatıya çıkılır, ankraj noktaları işaretlenir ve karot ya da darbeli matkapla delikler açılır. Ayak plakaları tesviye alınarak sabitlenir; tesviye hatası birkaç milimetre bile olsa tabelanın üst kenarında birkaç santimetreye dönüşür, bu yüzden bu adım acele edilmez. Ardından dikmeler ve yatay kuşaklar birleştirilir, gerekli noktalarda kaynak yapılır ve kaynak yerleri çinko astarla kapatılır. Yüzey panelleri aşağıdan vinç veya makara sistemiyle çıkarılır ve kuşaklara vidalanır. Elektrik hattı profil içinden çekilerek panoya bağlanır, sigorta ayrı bir hat olarak konumlandırılır. Son adımda aydınlatma denenir, tabela karanlıkta bir kez kontrol edilir ve çatıdaki tüm delik noktaları izole edilir. Montaj sonrasında çatının ve bina çevresinin temizlenmesi Bender Reklam ekibinin sorumluluğundadır.

Çatı tabelasında yıllık kontrol neden önemlidir?

Yüksekte duran bir çelik yapıda küçük bir ihmal, cephe tabelasındakinden daha pahalıya mal olur; bu yüzden yılda bir yapılan kısa bir kontrolü işin parçası sayıyoruz. Kontrolde önce ankraj somunlarına ve bağlantı plakalarına bakılır; rüzgârda sürekli titreşen bir yapıda gevşeme yavaş ama kaçınılmaz bir süreçtir. İkinci bakılan yer mastik hatlarıdır: çatıdaki delik izolasyonları güneş altında yıllar içinde sertleşir, don döngüsüyle çatlar ve çatlayan mastik su sızıntısının ilk kapısıdır.

Üçüncüsü kaynak dikişleri ile boya yüzeyidir; kabaran boyanın altında başlamış korozyon erken yakalanırsa bölgesel onarımla çözülür, geç kalınırsa profil değişimi gerekir. Ağır kar geçiren kışların ardından yatay kuşaklardaki birikme izlerine ayrıca bakmak gerekir. Bu kontrol çatıya çıkan iki kişiyle kısa sürede tamamlanır ve tabelanın ömrünü belirgin biçimde uzatır.

Afyon’da hangi bölgelerde çatı tabelası yapıyorsunuz?

Ofisimiz Dumlupınar Mahallesi Mehmet Ali Paşa Caddesi’nde, taşıyıcı konstrüksiyon ve panel imalatını yürüttüğümüz atölyemiz ise Afyon-Ankara Karayolu üzerindeki Şekerciler Sitesi’nde; Afyonkarahisar merkezde aynı gün keşfe gelebiliyoruz. Emirdağ, İscehisar, Sandıklı, Sinanpaşa, Bolvadin, Şuhut ve Dinar başta olmak üzere ilçelere kendi montaj ekibimizle gidiyoruz; İscehisar’da mermer fabrikalarının geniş ve yüksek yapıları ile Bolvadin ve Emirdağ’daki tarım-sanayi tesisleri, çatı tabelasının ilçelerdeki başlıca adresleridir. Çatı montajlarında vinç ya da sepetli araç ihtiyacı varsa bunu keşif aşamasında belirleyip teklifte ayrı kalem olarak gösteriyoruz; montaj günü sürpriz bir bedel çıkmıyor. İlçe uygulamalarında hava koşulları da planlamaya dahil edilir, çünkü rüzgârlı günlerde yüksekte çalışmak hem güvenli değildir hem de tesviye hassasiyetini bozar.