Web sitesi, çoğu küçük işletmede bir kez yaptırılıp sonra unutulan bir kalem. Oysa bugün Afyonkarahisar’da bir hizmet arayan kişinin izlediği yol neredeyse hep aynı: telefonundan arıyor, çıkan sonuçlara bakıyor, birkaç saniye içinde birini seçip arıyor. Bu yazıda küçük bir işletmenin sitesinde gerçekten ne olması gerektiğini, neyin gereksiz olduğunu ve site yayına alındıktan sonra neden hâlâ kimsenin girmediğini anlatıyoruz.
Küçük bir işletmenin sitesi ne işe yarar?
Bir işletme sitesinin işlevi konusunda iki uç beklenti var ve ikisi de yanlış. Birincisi siteyi bir satış makinesi sanmak: site açılınca müşterinin kendiliğinden geleceğini varsaymak. İkincisi ise siteyi tamamen gereksiz görmek: müşterinin zaten telefonla arayacağını düşünmek. Gerçek ikisinin arasında. Site, sizi bir yerden duymuş ya da aramada görmüş kişinin sizi kontrol ettiği yerdir. O kişi zaten aramaya niyetlidir; sitenize bakma sebebi güven aramaktır. Adres doğru mu, gerçekten bu işi yapıyorlar mı, daha önce ne yapmışlar, telefon numarası çalışıyor mu. Bu soruların cevabı otuz saniyede bulunuyorsa arama gelir, bulunmuyorsa kişi listedeki bir sonrakine geçer. Yani sitenin görevi ikna etmek değil, tereddüdü ortadan kaldırmaktır. Bu çerçeveyle bakıldığında sitede olması gerekenlerin listesi de kısalır ve netleşir.
Bu yüzden site tasarımını değerlendirirken sorulacak soru “güzel mi” değil, “aradığım bilgiyi kaç saniyede buldum” olmalıdır. Güzel ama bilgiye ulaştırmayan bir site, sade ama net bir siteden daha az iş yapar.
Sitede mutlaka olması gereken şeyler neler?
Bir işletme sitesinde vazgeçilmez olan liste sanıldığından kısadır. Birincisi telefon numarasının her sayfanın üst kısmında ve mobilde tıklanabilir biçimde durmasıdır; numarayı görmek için aşağı kaydırmak gereken bir site, ziyaretçinin yarısını daha ilk ekranda kaybeder. İkincisi açık ve doğru adres ile harita bağlantısıdır. Üçüncüsü çalışma saatleridir; özellikle akşam ve hafta sonu açık olup olmadığınız en çok merak edilen bilgilerden biridir. Dördüncüsü ne iş yaptığınızın ilk ekranda anlaşılmasıdır, bunun için genel bir slogan değil doğrudan bir cümle gerekir. Beşincisi gerçek işlerinize ait fotoğraflardır. Altıncısı ise güvenli bağlantıdır; adres çubuğunda uyarı gösteren bir site ziyaretçide en baştan tereddüt yaratır. Bunların dışında kalan her şey, faydalı olabilir ama zorunlu değildir.
Zorunlu olmadığı halde sık eklenen ve genellikle iş görmeyen şeyler de var: açılışta beliren tam ekran görseller, otomatik başlayan müzik, uzun animasyonlar ve doldurulması dakikalar alan uzun formlar. Bunlar sayfayı ağırlaştırır ve çoğu ziyaretçiyi geri döndürür.
Site mobilde nasıl olmalı?
Yerel işletme sitelerinde ziyaretçilerin büyük çoğunluğu, çoğu sektörde dörtte üçü civarı, mobil cihazdan geliyor. Bu oran masaüstünü ikinci plana atmak anlamına gelmez ama sitenin hangi ekranda tasarlanacağını belirler: önce telefon, sonra bilgisayar. Pratikte bu şu demektir. Yazı boyutu telefonda yakınlaştırma yapmadan okunabilmeli, butonlar parmakla rahat basılacak büyüklükte olmalı, menü tek dokunuşla açılmalı ve yatay kaydırma gerektiren hiçbir öğe bulunmamalı. Tablolar ve geniş görseller telefonda ekranı taşırıyorsa ya küçültülmeli ya da farklı biçimde gösterilmeli. Telefon numarasının üzerine dokunulduğunda arama ekranının açılması, adrese dokunulduğunda haritanın açılması ise en basit ama en çok işe yarayan iki ayrıntıdır. Siteyi teslim almadan önce kendi telefonunuzdan açıp bir yabancı gibi gezmek, bu hataların çoğunu ortaya çıkarır.
Sayfa açılış hızı neden bu kadar önemli?
Sayfa hızı, sitenin görünen tasarımından bağımsız çalışan ve doğrudan ziyaretçi kaybına yol açan bir konudur. Makul bir hedef, sayfanın mobil bağlantıda iki üç saniye içinde kullanılabilir hale gelmesidir. Google’ın ölçtüğü değerlerden biri olan LCP, sayfadaki en büyük içeriğin ne kadar sürede göründüğünü gösterir ve bu değerin 2,5 saniyenin altında olması iyi kabul edilir. Yavaşlığın sebebi çoğu zaman karmaşık bir teknik sorun değildir: siteye olduğu gibi yüklenmiş, telefonla çekilmiş birkaç megabaytlık fotoğraflardır. Görsellerin web için küçültülmesi ve modern bir formatta kaydedilmesi çoğu sitede hızı tek başına belirgin biçimde düzeltir. İkinci sık sebep, gerçekten kullanılmayan eklentiler ve dışarıdan yüklenen çok sayıda betiktir. Hızı ücretsiz araçlarla ölçebilir, ölçümü mutlaka mobil sekmesinde yapabilirsiniz.
Hizmetler tek sayfada mı, ayrı sayfalarda mı olmalı?
Bu, site yapısıyla ilgili en belirleyici karardır. Birden fazla hizmet veriyorsanız ve insanların bunları ayrı ayrı aradığını düşünüyorsanız, her hizmetin kendi sayfası olması gerekir. Sebebi basittir: arama motoru bir sayfayı tek bir konunun cevabı olarak değerlendirir. Beş hizmeti tek sayfada anlatan bir site, beş konunun hiçbirinde net bir cevap sunmuş olmaz. Ayrı sayfalar ayrıca içeriği yazmayı da kolaylaştırır, çünkü her sayfada yalnızca o işi anlatırsınız.
| Kalem | Tek sayfalık site | Hizmet sayfalı site |
|---|---|---|
| Uygun olduğu durum | Tek işi olan, müşterisi kendisini arayan işletme | Birden fazla hizmet veren işletme |
| Aramada görünürlük | Tek konu üzerinden sınırlı | Her hizmet kendi aramasında çıkabilir |
| İçerik yazma yükü | Düşük, tek metin | Her sayfa için ayrı metin gerekir |
| Güncelleme | Tek yerden, hızlı | Sayfa bazında, daha planlı |
| Büyüme imkânı | Sınırlı, yeniden yapmak gerekir | Yeni hizmet yeni sayfa olarak eklenir |
Karar verirken şu soruyu sorun: bir müşteri sizi ararken hangi kelimeyi yazar? Cevap tek bir kelimeyse tek sayfa yeterlidir. Cevap birbirinden farklı üç dört kelimeyse, o kelimelerin her biri için ayrı sayfa gerekir. Afyon web tasarım tarafında yaptığımız ilk iş, bu listeyi işletmeyle birlikte çıkarmaktır.
Google Business Profile ile site nasıl birlikte çalışır?
Yerel bir işletmede site ile Google Business Profile birbirinin alternatifi değil, birbirinin tamamlayıcısıdır. Profil, işletmenizin haritada ve arama sonuçlarının üst kısmındaki yerel bölümde görünmesini sağlar; site ise oradan gelen kişiye ayrıntıyı verir. Bu ikisinin birbirine doğru bağlanması önemlidir. Profildeki web sitesi alanında sitenizin doğru adresi yazılı olmalı, işletme adı, adres ve telefon numarası her iki yerde birebir aynı yazımla geçmelidir. Sokak adının bir yerde kısaltılıp diğerinde açık yazılması gibi küçük farklar bile tutarsızlık üretir. Profildeki hizmet açıklamalarının sitedeki sayfalarla örtüşmesi, ziyaretçinin doğru sayfaya inmesini sağlar. Profil kaydı ücretsizdir ve doğrulama süreci posta ya da telefon üzerinden yürür; hiç açılmamış bir profil, yerel işletmelerde site trafiğini en çok etkileyen eksiklerden biridir.
Fotoğraf ve içerik nereden gelecek?
Site projelerinin çoğu tasarımda değil, içerik aşamasında tıkanır. Metinlerin ve fotoğrafların gelmesi beklenirken proje aylarca askıda kalır. Bunun önüne geçmenin yolu, içerik listesini işin başında çıkarmaktır: hangi sayfa için kaç fotoğraf, hangi bilgiler, kim yazacak. Fotoğraf tarafında iyi haber şu ki telefon kameraları bu iş için fazlasıyla yeterlidir. Gündüz ışığında, dağınık olmayan bir ortamda çekilmiş kendi işinize ait fotoğraflar, internetten alınmış görsellerden her zaman daha ikna edicidir. Metin tarafında ise abartılı ifadelerden kaçınıp ne yaptığınızı düz cümlelerle yazmak yeterlidir. Logonuzun vektörel dosyası ve marka renkleriniz belirli değilse önce onu netleştirmek gerekir; bu iş Afyon grafik tasarım tarafına girer ve sitede olduğu kadar tabelada ve basılı işlerde de aynı görüntüyü kullanmanızı sağlar.
Site açtım ama kimse girmiyor, ne yapmalı?
Bu cümleyi çok duyuyoruz ve dürüst cevap şu: site açmak, ziyaretçi gelmesi anlamına gelmez. Site, yalnızca kendisine yönlendirilen kişileri karşılar. Yönlendirme yoksa trafik de olmaz. Yeni bir sitenin arama motorlarınca taranıp değerlendirilmesi zaten haftalar sürer, bu süre normaldir. Bekleme süresi geçtiği halde hareket yoksa sırayla şunlara bakılır: Google Business Profile kaydı açık ve doğrulanmış mı, sitede insanların gerçekten aradığı kelimeler geçiyor mu, her hizmetin ayrı sayfası var mı, site adresi sosyal medya hesaplarınızda ve basılı işlerinizde yazılı mı. Çoğu vakada eksik teknik değil, bu dört maddedendir. Ayrıca site adresini kartvizite, poşete, araç giydirmeye ve tabelaya yazdırmak da doğrudan trafik üretir; bu kalemleri birlikte planlamak için Afyon’da reklamcılık yazısına bakabilirsiniz.
Beklentiyi de gerçekçi tutmak gerekir. Yerel bir işletme sitesi, günde yüzlerce ziyaretçi almak için değil, sizi arayan kişiyi doğru bilgiyle karşılamak için vardır. Ayda birkaç düzine ziyaretçi alıp bunların önemli bölümünü telefon aramasına dönüştüren bir site, işini yapıyor demektir.
Siteyi yaptırırken nelere dikkat etmeli?
Teklif alırken üç şeyi baştan netleştirin. Birincisi alan adının ve barındırma hesabının kimin adına açılacağıdır; ikisi de sizin adınıza kayıtlı olmalı, giriş bilgileri sizde bulunmalıdır. İkincisi güncellemeyi kimin yapacağıdır: fiyat, fotoğraf ya da metin değişikliğini kendiniz mi yapacaksınız, her seferinde firmaya mı döneceksiniz? Üçüncüsü teslim kapsamıdır: kaç sayfa, kaç revizyon, metinleri kim yazıyor, fotoğrafları kim çekiyor. Bu üçü yazılı değilse ilerleyen aylarda tartışma çıkar.
Bender Reklam olarak Afyonkarahisar merkez ve ilçelerdeki işletmelerle çalışıyoruz; Emirdağ, Sinanpaşa, İscehisar ve Sandıklı’daki müşterilerimizle görüşmeleri çoğunlukla uzaktan yürütüyoruz. Tabela, basılı işler ve site tarafını aynı görsel kimlikle kurmak istiyorsanız Afyon tabela sayfasındaki işlerle site tasarımını tek dosyadan planlıyoruz. Site ihtiyacınızı konuşmak için 0272 215 90 99 numarasından ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Küçük bir işletmenin web sitesine gerçekten ihtiyacı var mı?
Google Business Profile kaydı olan bir işletme, site olmadan da haritada ve aramalarda görünebilir. Ancak profil yalnızca temel bilgileri taşır; hizmetlerinizi anlatamaz, fotoğraf arşivinizi düzenli sunamaz ve hangi bilgiyi kimin göreceğine siz karar veremezsiniz. Site, profilin gösterdiği kişiye ayrıntıyı verdiğiniz yerdir. Bu yüzden ikisi rakip değil, birbirini tamamlayan iki şeydir.
Siteyi tek sayfa yaptırsam yeterli olur mu?
İki üç hizmeti olan ve müşterisi zaten kendisini arayan bir işletme için tek sayfa yeterli olabilir. Ancak farklı hizmetler veriyorsanız ve insanların bunları ayrı ayrı aramasını bekliyorsanız tek sayfa sizi sınırlar; arama motoru tek sayfayı tek konu olarak değerlendirir. Hizmet sayısı arttıkça ayrı sayfalara geçmek uzun vadede daha doğru olur.
Sitemin açılış hızını nasıl kontrol edebilirim?
Google'ın PageSpeed Insights aracı ücretsizdir ve site adresinizi yazmanız yeterlidir. Sonuç ekranında sayfanın ana içeriğinin ne kadar sürede göründüğünü gösteren LCP değerini arayın. Bu değerin 2,5 saniyenin altında olması iyi kabul edilir. Testi mutlaka mobil sekmesinde yapın, çünkü ziyaretçilerinizin çoğunluğu telefondan geliyor.
Sitede stok fotoğraf kullanmanın zararı var mı?
Doğrudan bir cezası yoktur ama işe yaramaz. İnternetten alınmış genel bir ofis fotoğrafı ziyaretçiye sizin hakkınızda hiçbir şey söylemez ve çoğu kişi bu tür görselleri tanır. Kendi iş yerinizin, ekibinizin ve tamamlanmış işlerinizin telefonla çekilmiş sade fotoğrafları, profesyonel görünümlü stok görsellerden daha ikna edicidir.
Site yaptırdım ama arama sonuçlarında hiç görünmüyorum, sorun ne?
En sık üç sebep vardır. Birincisi sitenin yayına alınalı çok kısa bir süre olmasıdır; arama motorlarının yeni bir siteyi taraması ve değerlendirmesi zaman ister. İkincisi sitede aranan kelimelerin hiç geçmemesidir. Üçüncüsü ise Google Business Profile kaydının hiç açılmamış olmasıdır ki yerel işletmelerde en belirleyici eksik çoğunlukla budur.